Uzaya değil savaşa yatırım daha muhtemel

Nasıl bir çocukluk geçirdin, eğitim aldın? 

Nevşehirli ve Kırşehirli iki ebeveynin ilk çocuğu olarak 2000 yılında İstanbul’da doğdum. Genellikle sakin ve fazla konuşmayan bir çocuktum. Liseye kadar bir TEV okulunda okudum ve ailem düzgün bir eğitim almam için sürekli arkamda durdu. Kendimi geliştirmem ve tek başıma doğru kararları erken yaşta alabilmem için beni sürekli desteklediler. 

Uzaya ve teknolojiye ilgin ne zaman, nasıl başladı? Ne çekti seni onlara? 

Gelişen teknoloji, sürekli hayatımızın içinde olduğu için çoğu yaşıtım gibi doğal olarak teknolojiye karşı bir ilgim var. Ortaokuldayken her konuyla ilgili birçok belgesel izlerdim. Zamanla astronomi ve uzay teknolojileriyle ilgili belgeselleri daha çok sevdiğimi fark ettim. Bunda, bilim kurguyu sevmemin ve uzayın gelecek vizyonu çizmemize yardımcı olmasının da etkisi çok oldu. Liseye başladığımda kendime bir kariyer planı çizerken bu alandaki meslekleri araştırmaya başladım, lise ikinci sınıfta havacılık ve uzay sektörüne yöneldim.

Henüz lise son sınıf öğrencisiyken ‘The Mars Generation’ tarafından STEM ve Uzay alanında 24 Yaş Altı 24 Lider’den biri oldun. Bunu nasıl başardın? 

Lisedeyken bu alana ilgimi üniversiteye kadar ertelemek istemedim. Ancak benim dönemimde öğrencileri, Türkiye’de bu alana yönlendiren ve bilgilendiren herhangi bir program bulunmuyordu. Ben de bazen bireysel olarak bazen de benim gibi ilgisi olup bunu beklemeden hayata geçirmek isteyen diğer gençlerle beraber birkaç proje içerisinde yer aldım. Örneğin, kendi küp uydu tasarımım üzerinde çalıştım, uluslararası bir yarışma için Mars aracı geliştiren bir ekibin parçası oldum. Gelişmekte olan bir ülkede, herhangi bir organizasyonun yardımı olmadan bunları yapmam The Mars Generation’un dikkatini çekti ve bu ödülü aldım.

Microsoft, KAGİDER ve Aydın Doğan Vakfı’nın düzenlediği Teknolojinin Kadın Liderleri programında Geleceğin Teknoloji Yıldız Adayı ödülünü aldın. Hangi çalışmanla aldın bu ödülü? Bu ödül senin için ne anlam ifade ediyor? 

Lisenin son yılında üniversite sınavına odaklanmam gerektiği için diğer projeleri bir süre geride bırakmaya çalıştığım dönemde, kendimi tutamadım ve kendi projelerini geliştiren gençleri bir araya getirecek, beraber çalışmaya teşvik edecek bir sosyal medya ortamı oluşturdum. Teknoloji alanında gençlerin birbirini desteklemesi fikri Microsoft, KAGİDER ve Aydın Doğan Vakfı tarafından sevildi ve bu ödüle layık görüldüm. Bu alanda kadınların sayısı her geçen gün artsa bile hâlâ bu tarz programlarla seslerinin yayılması ve daha çok kız çocuğuna ilham verebilmeleri için desteklenmeleri gerekiyor. Bu amaç uğruna adım atabilmiş olmak benim için oldukça gurur verici.

TED tarafından 2019’da TED-Ed Weekend için konuşma yapacak 14 öğrenciden biri olarak New York’a davet edildin. Bunu öğrendiğinde neler hissettin, konuşmanı ne üzerine kurdun? 

Davet mail’ini ilk aldığımda ODTÜ’de dersin ortasındaydım ve aklıma gelen ilk şey, aynı tarihteki vize sınavlarım oldu. Ders sonrası hemen heyecanla ailemi arayıp haber verdim. Daha sonra hocalar sınav tarihleriyle ilgili bir destekte bulunamayacaklarını söylese de hayatta bu tarz bir şansı tekrar bulamayacağımı bildiğim için riske atıp konuşma üzerinde çalışmaya başladım. Konuşmanın konusu büyük oranda zaten çizilmişti ve uzay alanında yaptığım projeler üzerinde konuşmam gerekiyordu. Ben de kendi zaman çizelgemi, insanlığın uzay keşifleri için attığı adımlara benzeterek erken yaşta ilgi alanlarının önemi üzerine 2020’nin başında New York’ta bir TED konuşması gerçekleştirdim.  

Uzay alanında çalışan kadınların sayısı erkeklere göre daha az. Cinsiyetinden dolayı ayrımcılığa uğradığın durumlar oldu mu?

Bu konuda şanslı olduğumu düşünüyorum, çevremde cinsiyet ayrımcılığı yapan insanlar olmadı. Ama internette her konuda yorum yapma ihtiyacı hisseden ve kadınların mutfağa ait olduğuna inanan insanlarla tabii ki karşılaştım. Bu tarz bireylerin kendi özgüven eksikliklerini bu şekilde yansıttıklarını düşündüğüm için zamanla kale almamayı ve yoluma bakmayı öğrendim.

Sana yapamazsın, edemezsin diyenlere neler söylemek istersin? 

Hiçbirimizin başkasına kendini kanıtlama zorunluluğu yok. Benim için önemli olan, geriye dönüp baktığımda, beni memnun edebilecek kadar olumlu bir değişim bırakabilmiş ve kendi mutluluğuma ulaşabilmiş olmaktır.

Peki ya yaşın, o yüzden dinlenmediğin durumlar oldu mu? 

Daha 21 yaşındayım, çalıştığım şirkette en küçük benim ve okulumda da en gençler arasındayım. Dolayısıyla bu sık sık yaşanan bir durum. Özellikle havacılık fazla katı kurallar dahilinde ilerleyen bir alan olduğu için daha belli yetkinliklere ulaşmadan fazla üzerinde çalışabilmeye açık bir bölüm değil. Ama yaşım daha küçükken ciddiye alınma hedefiyle hareket etmedim, daha çok ileride yeşermesi niyetiyle fikir tohumları diktim ve şimdiye kadar bana yararlı olduğunu düşünüyorum. 

ODTÜ Havacılık ve Uzay Mühendisliği bölümünde okuyorsun. Mezuniyet sonrası planların neler? 

ODTÜ’yü geçen sene bıraktım. Şu an Berlin’de yazılım mühendisliği okuyorum ve havacılık alanında ihtiyaç duyulan yazılımlar üzerine kendimi geliştiriyorum. Aynı zamanda globalde önde gelen bir uzay şirketinde yarı zamanlı olarak çalışıyorum. Ezber bir şekilde kitaplarla çalışmaktan ziyade gerçek bir şirkette ve okulda da problemlere gerçek çözümler ürettiğim, bana kendi ilgi alanlarıma odaklanma özgürlüğü veren bir eğitim modeli hedeflerim için daha iyi olduğundan ODTÜ’yü bırakmak pişmanlık duyacağım bir seçim olmadı. Aynı zamanda bu seçimle hali hazırda sahip olduğum yetenekleri değerlendirip gerçek bir verim yaratabiliyorum ve kendimi doğru alanlarda geliştirmek için daha iyi destek alıyorum.

Seneye okulumda mühendislik yönetimi alt dalına başlamayı planlıyorum, mezuniyet sonrası da uzay sistemleri alanında çalışmak istiyorum.

Kendine örnek aldığın isimler var mı? 

Her ne kadar tarihsel bir figürü örnek almasam da farklı ülkelerden ve çeşitli projeler üzerinde çalışan, klasikten ayrılıp kendi yollarını çizen gençleri internette takip ediyorum ve fikirlerine saygı duyuyorum.

Mars’ta yaşamın kurulmaya başlanacağının söylendiği, robotların hayatımıza girmeye başladığı bir dönemdeyiz. Nasıl bir gelecek öngörüyorsun? 

Aklınıza gelecek herhangi bir iş için bir algoritmanın geliştirilebileceği bir dönemdeyiz. Mars kolonileri ve aramızda dolaşan robotlardan önce regüle edilmeyen dijitalleşmenin beraberinde getireceği değişimlerin çok daha yakın ve bizim üzerimizdeki etkisinin daha büyük olacağını düşünüyorum. Geleceğin nasıl gözükeceği, seçim yapma mekanizmasını elinde tutanların nereye yatırım yapmaya karar vereceğine bağlı. Uzay keşiflerine bu yatırım yapılırsa Mars kolonilerini görmemiz zor bir olasılık değil ancak günümüz koşullarında sivil savunma ve askeri saldırı inovasyonlarına olacak bir yatırım daha muhtemel duruyor.

Yaşıtlarına, özellikle de uzay teknolojisiyle ilgilinen genç kadınlara neler önerirsin?

Uzay teknolojileri her geçen gün değişen ve yeni kapılar açılan bir bölüm, dolayısıyla klasiklerin dışına çıkmaya ve daha önce keşfedilmemiş topraklarda kendi yolunuzu çizmeye hazırlıklı olmayı gerektiriyor. Keşke birisi bana bunu daha önceden söyleseydi dediğim şey, yıl kaybetmekten korkmayın. Lisedeyken sürekli “Bunu yaparsan geride kalırsın”, “Şunu yaparsan yıl kaybedersin ve üniversiteden geç mezun olursun” benzeri söylemlerle karşılaştım. Ama insanların internetle kendini istediği her alanda geliştirebildiği ve üniversitenin önemini yitirdiği bir döneme giriyoruz. Ne alanda çalışmak isterseniz isteyin, kendinizi doğru şekilde geliştirmek için ayıracağınız süre sizi yaşıtlarınızın gerisine atmayacak, aksine ilerisi için çok daha verimli bir yatırım olacaktır.

Şu an üzerinde çalıştığın bir proje var mı? 

Şu aralar hem çalıştığım hem de okula gittiğim için eskisi kadar vaktim olmasa da okuduğum üniversite proje bazlı, yani aldığım her ders için proje üretmem gerekiyor. Dolayısıyla üzerinde çalıştığım projeler var ama şu an için markete sunmaktan ziyade bağlantılı olduğu dersi öğrenmek için yapıyorum. Okulun dışında Türkiye’deki birkaç yerle beraber havacılık uzay alanında eğitimle alakalı ilgi çekici bir projeye başladık ama henüz başlangıç aşamasında.

Manşet

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

spot_img

SON HABERLER