Teknoloji Sadece Erkek İşi Değil

Selin Alara Örnek kimdir? Tanımayanlar için kendinizi nasıl tanıtırsınız?

15 yaşındayım ve Irmak Lisesinde 10’uncu sınıf öğrencisiyim. 8 yaşında kod yazmaya ve 10 yaşında robot yapmaya başladım. İngilizce, Türkçe ve Fransızca konuşabiliyorum. C++, Java ve Python yazılım dillerini online eğitimlerden ve projelerim üzerinde çalışırken öğreniyorum. Zamanım oldukça etkinliklere katılıp robotlarımı tanıtmak ve farklı uzmanlığı olan kişilerden geri bildirim almaktan çok hoşlanıyorum. 6 robotum ve 3 mobil uygulamam var. Robotlarım ic4u, ic4u2, BB4All, Android Haşmet, Starwars D-O ve Kimberlina Battlebot. 2018 yılında İrlanda Dublin’de düzenlenen Uluslararası Coolest Projects yarışmasının donanım kategorisinde ic4u ile birincilik ödülü kazandım. Aynı yıl Avrupa Gençlik Ödülleri’nde Açık İnovasyon kategorisinde finalist oldum. Ekim 2019 yılında Belçika Brüksel’de Ada Awards tarafından ‘Avrupa’nın Dijital Kızı’ seçildim. Kasım 2019 yılında Google Developers Blogun’da dünyadaki ‘Devkid’lerden biri olarak yer aldım. Mayıs 2020 yılında Microsoft’un Teknolojinin Kadın Liderleri ödüllerinde ‘Geleceğin Teknoloji Yıldızı’ ödülünü aldım. Eylül 2020’de New York Bilim Akademisi’ne ‘Genç Üye’ olarak kabul edildim ve ‘1000 Kız 1000 Gelecek’ programına katıldım. 2020 Dünya Kız Çocukları günü için düzenlenen WOW Global Festivali’ne seçilen, kızlar için eşitlik isteyen 40 aktivistten biriyim. 2021 yılında Boğaziçi Üniversitesi Robot Kupası’nda (Brocup) serbest kategoride birincilik ve Lizbon’da düzenlenen Teknolojide Kadın Global Ödülleri’nde ‘Gelecek Vadeden Genç’ ödülünü kazandım. 2021 yılında Amsterdam’da düzenlenen Dünya Yapay Zekâ Zirvesi’ne panelist olarak davet edildim. Motivasyonum gençlere ve çocuklara, en önemlisi kızlara teknoloji ile üretmenin eğlenceli olduğunu göstermek ve teknolojinin insanların faydasına kullanmanın ne kadar değerli bir şey olduğunu göstermek.

Ailenizin köpeği Korsan’ın ölümü sizi derinden etkiledi ve çok üzdü. Fakat aynı zamanda sizin için yeni bir ufuk açtı. Hayvanlara karşı çok duyarlısınız ve engellilere de yardım etmek istiyorsunuz. Korsan’ın hikâyesini paylaşmak ister misiniz, esinlendiğiniz yeni bir hayvan var mı ve engellilerle ilgili yeni bir projeniz olacak mı?

Korsan’ın ölümü beni derinden sarstı, köpekleri ve tüm hayvanları çok seviyorum ama Korsan’ın yeri hep ayrı oldu. Korsan doğduğum günden beri hayatımdaydı ve ben sekiz yaşındayken öldü. Yurt dışı programlarımın birinde görme engelli bir adamı ve rehber köpeğini gördüm. Düşündüm ki eğer ben Korsan’ı kaybettiğim için bu kadar üzüldüysem görme engelli bu kişi hem dostunu hem de gözlerini kaybedeceği için daha da üzülecek. Çocukken hep Korsan’ı canlandırmayı hayal etmiştim, IC4U’u yaparak hem bu hayalimi gerçekleştirdim hem de görme engelli bireylere yardımcı olmak istedim. Şu anda aklımda yeni bir hayvan robot projesi var ama paylaşmak için henüz erken! 

Projenizin hem donanım hem yazılımını yapıyorsunuz. Sizce hangisinde daha iyisiniz, gelecekte hangisinde daha iyi olmayı planlıyorsunuz?

Yazılımda daha iyi olduğumu düşünüyorum. İleride robotik, yapay zekâ ve makine öğrenmesi üzerine gelişmek istiyorum. 

Projelerinizle ilgili yeterince desteklendiğinizi düşünüyor musunuz?

Benim en büyük destekçilerim annem ve babam. Sadece maddi açıdan değil, her yönden bana destek oluyorlar. Bilgi konusunda bana destek veren, beni yönlendiren mentorlarım var. Takıldığım bir şey olduğunda konuyla ilgili nerelerden bilgi edinebileceğimi gösteriyor veya konuya farklı yönlerden bakabilmemi sağlıyorlar. Ailem ve mentorlarım haricinde Türkiye’den maalesef hiç destek almıyorum ama yurtdışından az da olsa destek aldığımı söyleyebilirim. 

IC4U’nun şu anki gelişim süreci nedir? İlk çıktığında bebekti ve hâlâ onu geliştiriyorsunuz sanıyorum. Hangi evrede şu anda IC4U?

Evet, ilk IC4U çok basit bir prototipti. IC4U büyüdükçe ihtiyaçları artıyor, ben öğrendikçe o gelişiyor. İki seneden uzun zamandır IC4U2 üzerinde çalışıyorum. Şu anda yapay zekâ sayesinde obje tanıyabiliyor, önünde bir engel olduğunda durup güvenlik için durabildiğini söylüyor, Dialogflow sayesinde sohbet edebiliyor. Google maps üzerinde takip edebiliyor, sorulduğu zaman sesli olarak yolu tarif edebiliyor ve yakın gelecekte otonom olarak verilen adrese kendisinin gitmesini sağlayacağım. IC4U’nun etrafındaki sesleri dinleyip ve etrafındaki hareketlere göre aksiyon alması için çalışıyorum. Bir de dış gövdesi çok problem çıkardığı için zamanım olduğunda tekrar tasarlamak istiyorum. 

İnsansı robotlarınızdan birini kara deliğe göndermek istiyorsunuz. Kara deliğin öteki tarafında ne olabilir sizce? Neyle karşılaşmayı hayal ediyor ya da umuyorsunuz?

Şu anda daha çok teknoloji ve yapay zekânın canlıların faydasına kullanmaya odaklandım. Eğer bu fayda karadeliğin öbür tarafındaysa neden olmasın?

Robotlarla ilgili filmleri izlemişsinizdir. Ki Terminatör serisi bunun miladıdır. İnsanlar ve robotlar arasında bir çatışmadan ve insanlığın yok oluşuna ilişkin konu işleniyor. Siz de insanların işlerini kolaylaştırmak için robot geliştiriyorsunuz. Bununla ilgili bir endişeniz, korkunuz var mı? Sizce gelecekte tehlike oluşturabilirler mi?

Ben teknolojinin iyilik için kullanılması gerektiğine inanıyor ve bunu savunuyorum. Bana göre ileride insanlarla robotların çatışması ve insanlığın yok olmasını değil, insanlar ve robotların birlikte çalışmasını göreceğiz. Robotlar ve teknoloji insanların daha kaliteli bir yaşamları olması ve dünyanın daha iyi bir yer olması için kullanılmalı.

Kadınların az olduğu bir alanda varlık gösteriyorsunuz. Avantajları ve dezavantajları nelerdir? Bu erkek işi mi? Ya da bu işe cinsiyet üzerinden bakıyor musunuz?

Teknoloji üzerine çalışmaya kesinlikle cinsiyet üzerinden bakmıyorum. Tüketirken fark etmiyor, üretirken neden etsin? Kesinlikle bir avantaj veya dezavantajdan söz edemeyiz. Küçükken ilk kodlama kursuna gittiğimde kursiyerler hep erkek olduğu için devam etmek istemedim. Annem kesinlikle hayallerimin peşinden gitmemi ve ilgilerin cinsiyeti olmadığını söyledi. Dolayısıyla işlerin de bir cinsiyeti olmaması gerekir.

Hemcinslerinize yazılım ve donanım, özellikle de robotik kodlamayla ilgili tavsiyeleriniz nelerdir?

Eğer bu ve benzeri konulara ilgileri varsa teknik veya sosyal engellere takılmadan öncelikle kendilerine bu ilgilerini deneyimleyebilecekleri bir ortam yaratsınlar. İnternet üzerinden birçok yerli ve yabancı gruplara ulaşabilirler, sayıları sınırlı da olsa maker etkinlikleri gibi oluşumlara katılarak çevrelerini geliştirsinler. 

Şu anda hangi çalışmaları yürütüyorsunuz? Hangi gruplar, üniversiteler ya da akademilerle çalışıyorsunuz?

Şu anda hâlâ IC4U2 üzerinde çalışıyorum, bir de okulumun FRC takımı RiverRobotics’in yazılım kaptanıyım. Yeni sezonun oyunu ve robotun görevleri daha yeni açıklandı ve şimdi takımla yeni robotumuzun üzerinde çalışmak için sabırsızlanıyorum. Geçtiğimiz yaz Stanford Üniversitesi’nde AI4All yaz kampına katıldım. Bu eğitim süresince kanser hücrelerindeki yapısal değişiklikleri yapay zekâ ile inceleyen bir ekipteyim. Bu takımla daha kesin ve hızlı teşhis konulmasını kolaylaştıran bir uygulama geliştirdik. Şu an hâlen AI4All grubuyla farklı projeler üzerinde çalışıyorum. 

Sponsor desteği alıyor musunuz? 

Sponsor desteğim yok, annem ve babam tüm parçalarımı alıyor. Özellikle robot yapımında deneyerek  öğrenmenin ve sonrasında gerçekleştirmenin en iyi yol olduğunu düşünüyorum. Denerken birçok parçayı yakabiliyor veya fiziksel zarar veriyorsunuz. Maalesef parçalar çok pahalı, almak ve yananı yerine koymak gerçekten hiç kolay değil.

Bir atölye ya da garajınız var mı? Olsun ister misiniz? Çünkü artık odanıza sığmadığınıza ve salona taştığınıza ilişkin bir şikâyetiniz vardı.

Evet, robotlarım odama sığmadığı için salona taşıdım, onlar artık ailenin bir parçası. Atölye olarak odamı kullanıyorum, olsun isterdim ama çalışmak için şart değil. Bu soruyu bir de anneme sormanızı öneririm. 

Robot yapmak maliyetli mi? 

Evet. Parçalar genellikle dövizle alınıyor ve fiyatları oldukça yüksek.

Denediğiniz ancak olmadığı için vazgeçtiğiniz bir çalışmanız oldu mu? 

Hayır olmadı.

Hobileriniz nelerdir? 

Seyahat etmek, spor yapmak, köpeğimle ve sokak köpekleriyle vakit geçirmek.

Fobileriniz nelerdir?

Fobim yok.

Hiç sokakta oyun oynadınız mı? Bildiğiniz sokak oyunları var mı?

İstanbul’da hayır. Ama anneannem ve dedem KKTC’de yaşıyor, yazın onları ziyaret ettiğimde futbol oynuyorum. 

Hangi kitapları okuyorsunuz?

En sevdiğim kitap Harry Potter serisi, şu anda Hobbit ve One of Us is Lying’i (Birimiz Yalan Söylüyor) okuyorum.

Kendinizi özel hissediyor musunuz?

Ailem için çok özel olduğumu biliyorum. Onun haricinde hayır! 

Bütün bu proje ve çalışmalardan kurtulup sosyalleşebiliyor musunuz? Yoksa bütün bu uğraşlar, robotlar, yazılımlar sizi asosyalleştiriyor mu? 

Disiplinli ve programlı çalıştığım için arkadaşlarıma sürekli vakit ayırabiliyorum. Hem okuldaki arkadaşlarım hem de robotik takımımdaki arkadaşlarımla çok eğlenceli zaman geçiriyoruz.

Size gösterilen ilgiyi, üzerinizde bir baskı olarak hissediyor musunuz yoksa sizi motive mi ediyor?

Hayır, baskı hissetmiyorum. Robot yapmayı ve kod yazarak üretmeyi çok seviyorum. İnsanlar beğendikçe ve geliştirmeye yönelik geri bildirim aldıkça motive oluyorum.

Sizi her gün yatağınızdan kaldırıp okula götüren ve oradan da robotların dünyasına sürükleyen motivasyonu anlatabilir misiniz?

Okulu, arkadaşlarımı, ilgi alanlarımı seviyorum. Yataktan kalkmak benim için hiç problem olmadı. 

Hayvanları çok seviyorsunuz. Şu anda sahiplendiğiniz bir hayvan var mı?

Evet, 5 yaşında çok tatlı bir köpeğim var: Bailey. Bir de sokakta vakit geçirdiğim kedi ve köpekler var. 

Daha çok insan odaklı robot ve yazılım geliştiriyorsunuz. Hayvanlar için yaptığınız bir robot ya da yazılım var mı?

Sokak köpeklerinin kayıt altına alınması, davranışlarının, yemek tercihlerinin ve beslenme saatlerinin takip edilebilmesi için bir mobil uygulama yaptım. Hayvanseverler bu uygulama sayesinde sokakta gördükleri köpekleri tanıyabiliyor ve ulaştıkları bilgiler sayesinde onlarla daha iyi ilişki kurabiliyorlar.

Hangi robotla, hangi ödülleri aldınız?

IC4U – CoderdojoCoolestProjects International, Dublin 2018; Tüm projeler – Avrupa Ada Awards, Brüksel Yılın Dijital Kızı 2019; Tüm projeler – Microsoft Teknolojideki Lider Kadınlar – Genç Teknoloji Yıldızı 2020; BB4AllBoğaziçi Üniversitesi Brocup 2021; Tüm projeler- Global Teknolojideki Kadın Ödülleri, Lizbon – Gelecek Vadeden Genç 2021.

Manşet

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

spot_img

SON HABERLER