İzmir İktisat ve Kadın Kongresi’nin ardından

İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin davetiyle 2 Şubat 2023 tarihinde Türkiye’nin her yerinden gelen girişimci, çiftçi, çalışan temsilcisi kadınlarla birlikte İzmir Kadın ve İktisat Kongresi’ne katıldım. Cumhuriyetimizin 100’üncü yılında, tıpkı 100 yıl önce olduğu gibi ülkemizin gelecek yüzyılını şekillendirecek politikalar için görüşlerimizi paylaşıyor olmanın heyecanı içinde idik.

Cumhuriyet’in 100’üncü yıl İzmir İktisat Kongresi, Kadın Forumu ile başladı. 100 yıl önce özgürlük ve tam bağımsızlık için Türk heyeti Lozan’da müzakere ederken, aynı tarihte İzmir başka bir telaşın içindeydi. 

9 Eylül’den tam beş ay sonra, İzmir tıpkı Türkiye toprakları gibi yakılmış, yıkıntı halinde iken, ülkemizin geleceği için bir araya gelen kadınlar ve erkekler, kalkınmamıza yön verecek politikaları tartışmışlardı. Burada çoğumuz için yeni olan bilgi, yüzyıl önce, bu kongrenin 2 Şubat’ta kadınlarla başlamış olmasıdır. O dönemin Anadolu Ajansı ve Gazi Mustafa Kemal’in zabıt katiplerinin hatıratlarına göre o toplantıda 1135 kadın toplanmıştı.  

Kadınlar Kongresi’nde Gazi Mustafa Kemal Paşa, İzmirli kadınlara şöyle seslenir: 

“…Şuna inanmak gerekir ki, dünya üzerinde gördüğünüz her şey kadının eseridir. …Bizim sosyal toplumumuzun başarısızlığının sebebi, kadınlarımıza karşı gösterdiğimiz ilgisizlik ve kusurdan ortaya çıkmaktadır. İnsanlar dünyaya alınlarına yazıldığı kadar yaşamak için gelmişlerdir. Yaşamak demek faaliyet demektir. Bundan dolayı sosyal toplumumuzun bir kısmı faaliyette bulunurken, diğer bir kısmı çalışmazsa o toplum felçlidir. Bir toplumun hayatta çalışması ve başarılı olması için, çalışmanın ve başarmanın bağlı olduğu bütün sebep ve şartları kabul etmesi gerekir. Dolayısıyla toplumumuz için bilim ve fen gerekiyorsa, bunları aynı derecede hem erkek hem de kadınlarımızın kazanmaları gereklidir. Bilinir ki, her alanda olduğu gibi toplum hayatında da görev bölümü vardır. Bu genel görev bölümü arasında kadınlar kendilerine ait olan görevleri yapacakları gibi, aynı zamanda toplum bireylerinin refahı, saadeti için kaçınılmaz olan genel çalışmaya katılacaktır. Kadının ev işleri, en ufak ve önemsiz görevidir.” 

Gazi Mustafa Kemal Paşa bu sözleri söylemek suretiyle kadının toplum içerisinde ve kalkınmadaki yerini açıkça ortaya koymuştur. Bu bir Modus Vivendi idi. Yani ortak bir çizgi için karşılıklı anlayış ve işbirliğini oluşturma çabasının en somut göstergesiydi. Kadınların sayılmadığı bir coğrafyada kadınları ve çocuklarıyla kapsayıcı bir toplum hayalini dile getiriyordu.

İzmir Büyükşehir Belediyesi, İktisat Kongresi çalışmalarını 2022 yılının ikinci yarısından beri sürdürüyor. Ülkemizin geleceğini etkileyecek her konuda onlarca panel ve toplantılar yapıldı. Tüm öneriler ve değerlendirmeler derlendi. Ardından tıpkı 100 yıl önce olduğu gibi İzmir İktisat Kongresi’nin başlangıcı, 2-3 Şubat tarihlerinde Ahmet Adnan Saygun Sanat Merkezi’nde, İktisat ve Kadın Kongresi ile yapıldı.

Orada kooperatif, sendika, işveren temsilci kadınlar vardı. Orada Hakkari’den, İstanbul’dan, Samsun’dan, Hatay’dan, Ankara’dan Türkiye’nin dört bir yanından gelen kadınlar geleceğe dair sorunlarını ve gelecek yüzyılın politikalarına dair beklentilerini paylaştılar. 

Toplantıda DİSK Genel Başkanı Arzu Çerkezoğlu, TÜRKONFED Genel Başkan Yardımcısı Reyhan Aktar ve İzmir Köy-Koop Birliği Başkanı Neptün Soyer’in işçiler, kooperatifler ve iş dünyasını temsilen görüşlerinin ardından yaklaşık 31 sivil toplum lideri kadın, İkinci Yüzyıla girerken, geleceğin Türkiye’sini inşa etmek için politika önerilerini sundular. 

Bu önerilerin bazıları şöyle:

  • Kamuda toplumsal cinsiyet eşitsizliğini engelleyecek eğitimlerin zorunluluğu.
  • Kamusal alanda, iş dünyasında ve parlamentoda erkek temsilinin maksimum yüzde 50 ile sınırlandırılması.
  • Sanayide kadınların varlığını artırma için teşviklerin artırılması.
  • Taşımalı eğitime son verilmesi.
  • Cinsiyete duyarlı bütçeleme esaslarının uygulanması.
  • Yerel yönetimler ile dernekler arasındaki işbirliğinin artırılması için belediye kanununda değişiklik yapılması.
  • Aile sorumluluğunda kadına negatif etkilerinden arındırmak için, ebeveyn izni getirilmesi. (Doğum izni, bakım izni, evlilik sonrası ayrılmada erkeklerin de aynı şekilde haklardan faydalanması.)
  • Tarımda kadın istihdamının yüzde 48’i kadınlardan oluşmaktadır. Tarımda kadınlar desteklenmeli, kayıt dışılık kontrol altına alınmalı.
  • Kızların eğitim hakkı ve zorunlu eğitimden faydalanması için liseye kadar zorunlu eğitim getirilmesi.
  • İstanbul Sözleşmesi’nin tekrar yürürlüğe girmesi.
  • Kadın girişimcilerin ekosistemde aktif yer alması için tedarik süreçlerinde kolaylaştırıcı ve destekleyici politikaların uygulanması. Kamuda tedarik süreçlerinde kadın girişimcilerin oranının düzenli raporlanması ve ihalelere katılma için destekleyici uygulamalar.
  • Toplumsal cinsiyet eşitliği derslerinin müfredata eklenmesi.
  • İşyerlerinde taciz ve şiddeti engelleyecek, önleyici net politikaların uygulanmasını sağlamak.
  • Kadınların dijitalleşmeyle yeni beceri ve uzmanlıklar geliştirmesini sağlayacak eğitimlere ulaşımını sağlamak.
  • İş yaşamından doğum vb. sebeplerle uzak kalmış ve mevcut iş yetkinliklerini kaybetmiş kadınlara teknik ve sosyal destekler sağlama ve iş yaşamına dönmesini sağlama.
  • Mikro girişimci ve kooperatiflerin desteğiyle kadın istihdamını artırmak.
  • Kreş sayılarının artırılması.
  • Kadına özgü iş olarak belirtilen bakım işlerinin kadınlar üzerinden alınarak kamuda bu konuda sosyal uzman kadrolarının açılması.
  • Sivil toplum örgütleri arasında ülke çapında networking ve işbirliği artıracak imkânlar yaratılması.
  • Cinsiyetçi istihdam ve işe alım politikaları duyurulması.

Panel konuşmacılarından Bekir Ağırdır, “Bu ülke kurulduğundan itibaren üç temel sorunla mücadele etmektedir. Bir: Medeniyet. İki: Adalet. Üç: Kalkınma” ifadelerini kullanırken, Gazi Mustafa Kemal’in daha tam bağımsızlık  mücadelesi devam ederken medeni, kalkınmış bir Türkiye için toplumun her alanından kadını ve erkeği bir araya getirmesi ve ortak aklı harekete geçirmesi ne kadar da hayranlık uyandırıcı değil mi?

1923 yılında İzmir İktisat Kongresi’nin ardından 302 karar alınmış. Kadınları, iş yaşamını şekillendiren çalışma saatleri, hafta sonu tatilleri, annelik izni vs. gibi pek çok yasal düzenlemenin bu kongrenin ürünü olduğunu belirtmek isterim.

Yıl 2023… 

100 yıl sonra halen eşit temsil, fırsat eşitliği talep ediyor, hakkaniyetli yaşam haklarımız için mücadele ediyoruz. 

Umudumuzu kaybetmiyoruz. Paydaş olarak, bir olarak Cumhuriyetimizin ikinci yüzyılında geleceği kadını erkeği birlikte inşa etmek üzere tutkumuzu, heyecanımızı tazelememizi sağlayan, bizleri davet eden Sayın İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer ve BASİFED Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Ali Kasalı’ya çok teşekkür ederim.

Manşet

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

spot_img

SON HABERLER