Aile danışmanlığı, boşanma öncesi başvurulan yer değildir

 Ömrümüz boyunca pek çok ilişki kurarız ama özellikle ailemizle ve eşimizle olan ilişkilerimiz, iyi ya da kötü, bizi en çok etkileyendir. İlişkiler yaşamın doğal bir parçasıdır ve her birimizin ilişkisi parmak izlerimiz gibi birbirinden farklı, benzersiz, kırılgan ve akıcıdır ama özünde hepsi emek ister.  İlişki dediğimiz yapı ise o kadar hassas o kadar karmaşıktır ki bu hususta zorlanmayanımız yok gibidir.

 Hepimiz ilişkimizin sağlıklı olmasını ve uzun ömürlü olmasını bekleriz. İyi bir ilişki ise gönüllülük esasına dayanır. İlişki güven ister, onaylanmak ister, iç görü ister, samimiyet ister, esneklik ister… Kısaca bu zorlu ve uzun bir yoldur. Peki bu yolda düşe kalka ilerlerken önümüze çıkan engelleri nasıl aşarız? Bu komplike süreçte bize kim nasıl yardımcı olacak?  İşte burada imdadımıza ilişkilerimizde değişim ve gelişimi sağlamak adına, aileler ve çiftler arasındaki yakın ilişkinin çalışıldığı, psikoterapinin bir dalı olan ‘Aile ve Çift Danışmanlığı’ yetişir.

 Ailemizdeki herkesin birbirini daha iyi anlaması ve desteklemesi, yaşanan zorlu ve sıkıntılı süreçlerde çatışmaların çözülebilmesi ve tüm aile üyelerinin sağlıklı yönde değişiminin ve gelişiminin sağlanması konularında desteğe ihtiyaç duyduğumuzda aile danışmanları bizlere yardımcı olur. İlişkilerimizde sıkıntılı ve zor olan döngülerden kurtulabilmek için çoğu zaman tüm sistemde meydana gelebilecek bir değişime ihtiyaç duyulur. Her bir üyenin sıkıntısını aile sistemi içinde değerlendiren aile ve çift danışmanları, aile üyelerinin birbirlerine yardım edebilmeleri için yapıcı yollar bulmasını sağlar.  Aile danışmanları yalnızca bütün bir aile ile çalışmazlar. Ailenin sadece belirli üyeleriyle, çocuklarla ve yetişkinlerle bireysel veya çiftlerle de çalışabilirler, tek ebeveynli ailelere yönelik danışmanlık hizmeti de verirler. Sadece evlilik için değil, evlilik öncesi çift sorunları ve ilişkileri için de aile danışmanlarından destek alabiliriz.

 Bu aydan itibaren bu konularla ilgili uzmanlarla yapacağım röportajları okuyabilirsiniz. Bu ayki konuğum ise Roots Psikoloji Kurucusu ve Öğretim Üyesi Psikolog Dr. Şule Kaya.

Şule Hanım lisans öğrenimini İstanbul Üniversitesi Psikoloji Bölümü’nde tamamladı. Yine İstanbul Üniversitesi’nde yüksek lisans ve doktorasını bitirdi. Meslek hayatına Marmara Üniversitesi’nde başladı, birçok üniversitede öğretim üyesi olarak dersler verdi. Ayrıca Bölüm Başkanı, Dekan Yardımcılığı ve Enstitü Müdürlüğü görevlerinde de bulundu. Halen İstanbul Demiroğlu Bilim Üniversitesi’nde Dekan Yardımcısı ve Enstitü Müdürü olarak görev yapıyor. Aile Psikolojisi, Sosyal Psikoloji, Toplumsal Cinsiyet, Dezavantajlı Çocukların Eğitime Erişimi konularında çalışıyor. Uzun yıllardır çift ve ergen danışmanlığı konusunda bireysel danışmanlık hizmeti veriyor. TGRT Haber kanalında 5 yıl süre ile CNNTürk, NTV, TRT gibi televizyon kanallarında uzman görüşü vermiştir.

Şule Hanım bu ay da bizim konuğumuz. Yine değerli görüşlerinden yararlanacağız. Şule Hanım davetimizi kabul ettiğiniz için teşekkür ederek başlamak istiyorum. Sorularım yoğunluklu olarak, anlaşılabilmesi adına, aile danışmanlığı üzerine olacak. İlk sorum da şöyle olsun:  Aile danışmanlarına neden ihtiyaç duyuldu? Aile danışmanlığı sertifika eğitimlerinin hedefi nedir?

Toplumun yapı taşının aile olduğunu biliyoruz. İnsanoğlu doğduğu anda ona destek olan bir yetişkin bulamıyorsa ölmeye mahkûm olmaktadır. Bu durum, bakım verenin önemini ortaya koyuyor. Dünyada çoğunlukla bu görevi aileler üstleniyor. 

Ailenin yeni doğana nasıl davrandığı, bireyin benlik algısı, özgüveni, sorumluluk anlayışı ve ahlaki gelişimini etkilemektedir. Aile danışmanlığı sertifika programı, sorun olmadığı durumda yalnızca ailenin öneminin fark edilmesini hedeflemektedir. Bu bağlamda; sağlıklı iletişim biçimleri ve çocuk yetiştirme biçimleri konusunda aileleri bilinçlendirmeyi amaçlamaktadır. Ana amaç, ailenin ve sağlıklı iletişimin önemine dikkat çekmektir. Aile danışmanından destek almanız için sorun yaşamanız gerekmez, eşinizle iletişim, çocuklarını yetiştirmek konusunda sağlıklı iletişim biçimlerini öğrenmenize destek verilir. 

Aile danışmanları, danışanlarına hangi konularda yardımcı olur?

Aile danışmanları, belediyelerin aile danışmanlığı merkezlerinde hizmet verebilirler. Ayrıca kendi danışmanlık merkezlerini de açabilirler. Ailelerin sorularını ve sorunlarını bilimsel bilgiler ışığında yargılamadan ve yönlendirmeden dinlerler ve açıklamaya çalışırlar. Ailelerin ve aile üyelerinin ihtiyacının akıl almak değil, anlaşılmak olduğunun eğitimini almışlardır. Aileleri bölünmeyen dikkatle dinleyip, sağlıklı çocuk yetiştirme, sağlıklı eşler arası iletişim konularında bilgi verirler.

Çiftler ilişkilerinin sağlıklı olup olmadığını nasıl anlarlar? Aile danışmanına gitmeleri için doğru zaman nedir? Ne zaman danışmanlık almaya başlarlarsa ilişkilerini kurtarabilirler?

Aile kurumu, insanoğlunun varoluşu için önemlidir. Az önce bahsettiğim gibi, doğduğunda bakım veren bir yetişkin yoksa ölmeye mahkûmdur. Fakat aile içi iletişimin sağlıklı kurulması ve birbirimizi değiştirmeye çalışmadan kabul etmek, sevmek de çok kolay değildir. Evlenen bireyler kendi ailelerinden öğrendikleri davranış biçimlerini uygulama eğilimindedir. Ailelerinin iyi ve doğru olduğuna inanırlar. Maalesef tek doğrunun da ailelerinde öğrendikleri davranış kalıpları olduğuna inanırlar. Biz psikoloji biliminde her ailenin faklı doğruları ve yaşam biçimleri olduğunu biliriz. Her ailenin ilişki ritmi ve mutlu olma biçimi olduğunun da farkındayız. Önemli olan bu ritmi yakalamaktır. Aile danışmanları bu konuda destek olur. Dans etmeye benzetirsek, birbirinin ayağına basmadan dans etmeyi öğrenmelerine yardımcı olur. 

Çiftler bir danışmandan destek almaya karar verdiler diyelim. Kendilerine doğru danışmanı nasıl seçecekler?

Belediyelerin bünyesindeki danışmanlardan destek alınıyorsa, çok fazla seçim şansı yoktur. Fakat serbest çalışan kişilerden destek alınacaksa, bilgisi, donanımı, deneyimi, referansa göre karar verebilirler.

Evlilik öncesi danışmanlık hakkında neler düşünüyorsunuz? Evlilik öncesi danışmanlık evliliklerin daha sağlıklı olabilmesi için faydalı mı?

Evlilik öncesi danışmanlığı kesinlikle gerekli görüyorum. Her ilişkinin farklı kuralı, sorumluluğu ve ritmi vardır. Bireylerin evlilik kurumunun sorumlulukları hakkında bilgi sahibi olması gerekmektedir. Eskiden tanımlandığı şekliyle “İki gönül bir olursa samanlık seyran olur” anlayışının günümüz çiftleri için geçerli olmadığı çok açıktır. Bu durumu evlenme ve boşanma oranlarına bakarak görebiliriz. 

Evlilikte bireyin beklentilerinin artığını, ekonomik denge kadar duygusal-sosyal tatminin önemsendiğini görebiliyoruz. Yeni nesil toplum içindeki duruşunu ve saygınlığını iş hayatındaki başarısı ile tanımlayabiliyor. Evlilik ve çocuk yapmak, fedakârlıkla çocuk yetiştirmek maalesef öncelikleri arasına yer almıyor. Maalesef diyorum,  10 yıl anne babanın desteği olmadan bir çocuğun hayattaki yol haritasını sağlıklı biçimde bulamayacağını biliyoruz. Anne babadan ihtiyacı olan desteği göremeyen çocukların hayata tutunmakta ve başarılı olmakta zorlandığını görebiliyoruz.

 Sizce aile içi ilişkileri en çok etkileyen unsur nedir? Ailelere bu konudaki tavsiyeleriniz nelerdir?

Kendi ailelerimizdeki düşünceleri ve değerleri, yeni kurduğumuz ailemize taşımamız sorun yaratabiliyor. Evet, herkes bir aileden geliyor, bizim için ailemiz ne kadar önemliyse karşımızdaki için de önemli olduğu gerçeğini göz ardı edebiliyoruz. “Beraber nasıl bir aile kurmak istiyoruz, bizim birey olarak ihtiyacımız nedir?” konusunu sorgulayabilmemiz gerekmektedir. Birbirimizin hassasiyetlerine saygı duyduğumuz ve ihtiyaçlarına karşılık verebildiğimiz ölçüde mutlu bir ilişkiye sahip olabiliriz.

Her ilişkinin birbirinden farklı ve özel olduğunu biliyoruz ama genel bir öneride bulunmanız gerekirse size göre başarılı ve mutlu evliliğin sırrı var mı?

Birbirini anlamaya çalışan, yargılamayan, suçlamayan her ilişkinin başarılı olma ihtimali yüksektir. İlişki, seven insanlar arasında kurulur fakat ilişkinin devamı bu sevgiyi birbirimizin duygusal, sosyal sınırlarına saygı göstererek geliştirmek önemlidir. Aksi takdirde birbirimizin sınırlarının içinde boğulabilir veya sınırlarımızı korumak için uzaklaşabiliriz.

Sizce çiftler, aile danışmanlarına başvurmakta çekince duyuyorlar mı yoksa kolaylıkla başvurabiliyorlar mı?

Genellikle, kadınlar daha kolay başvurabiliyor. Ailede olan sorunları kadınların daha çabuk fark ettiklerini ve çözmek konusundaki istekleri daha fazla olduğunu görebiliyoruz. Kadınlar, çocuklarıyla ilgili olsun, eşiyle ilgili olsun sorunları uzmanlarla konuşmak konusunda daha bilinçli davranabiliyorlar. Erkekler ise eşleri fayda görüyorsa sonradan gelme eğilimi içindeler. Günümüzde; bundan 15 yıl öncesine kadar, kesinlikle gelmeyen erkeklerle çok karşılaşmıyoruz.  Eğer ailede eleştiri, yargılama ve suçlama varsa, uzman tarafından da eleştirilmekten endişe duyduklarını düşünüyorum. Geldikten sonra devam etmek konusunda istekli olduklarını görebiliyoruz.

Peki Şule Hocam size göre hangi durumlarda ilişki kurtulamaz?

Eğer taraflardan biri, kendi doğrularının genel geçer doğru olduğu konusunda ısrarcıysa ilişkiyi yürütmek zorlaşır. Sevildiğimizi fark etmenin yolu, kabul edilmek, yargılanmamak ve suçlanmamaktır. Bize ayırılan özel zamandır, üzüldüğümüzde ve mutlu olduğumuzda eşimizin bunu fark edip yanımızda olabilmesidir.

Günümüzde boşanmalar oldukça yaygınlaştı. Boşanma aşamasında yapılacak şeyler var mı?

Aile danışmanlığı veya psikologlardan alınan çift danışmanlığı, boşanma öncesi başvurulan yerler olmamalı. İlişkide taraflardan biri mutlu değilse, başarılı değilse, hayattan keyif almak konunda zorlanıyorsa destek alınmalı diye düşünüyoruz. 2 veya 5 yıldır süren sorunların ilk başvurduğumuz danışmanla 2 seansta düzelmesi çok mümkün değildir.  Keşke mümkün olabilseydi, elimizde sihirli değnekle bütün ailelerin 2 seansta sorunlarını çözebilseydik.

Roots Psikoloji nasıl doğdu?

36 yıllık meslek hayatımda hep gençlerle çalıştım. Öğretim elemanı olarak idealist gençlerin enerjisi, heyecanı beni hep etkilemiştir. Roots Psikoloji olarak bu gençlerin enerjisi ve idealizmi ile kuruldu. Psikoloji disiplininin yaşadığımız dönemde popüler olmasıyla psikoloji alanında öğrenim görmek isteyen gençlerin sayısı arttı. Bu durum hem iyi hem de kötü olarak değerlendirilebilir. İyi tarafından bakarsak, ruh sağlığının kadere bırakılamayacak kadar önemli olduğu konusundaki farkındalığın artığını düşünebiliriz. Kötü tarafından bakarsak, teknolojinin hâkim olmasıyla insanoğlu yalnızlaştı ve kendisini anlayacak bireylere ihtiyaç duymaya başladı. 

Roots Psikoloji olarak; duyarlı, idealist gençlerle beraber üç alanda hizmet vermeyi hedefliyoruz.

  1. Bireysel Danışmanlık: Çocuk, ergen, yetişkin, çift ve cinsel hayatımızla ilgili bireysel destek vermek.
  2. Grup Çalışmaları ve Süpervizyon Grupları: Grup çalışmaları olarak psiko-drama grupları ve etkileşim grupları oluşturmak. Psiko-drama grupları bizim başta aile ve diğer sosyal gruplarımızda yaşadığımız zorlukları konuşma ve yaşayarak farkındalık kazanma sürecidir. Etkileşim grupları ise aynı konuda zorluk yaşayan bireylerin (kilo vermek, eşini kıskanmak, ergenlik çağında çocuğu olanlar gibi )psikolog rehberliğinde grup olarak tartışarak üstesinden gelme çalışmasıdır. Süpervizyon grupları ise, psikolog ve aile danışmanlarına yapılmaktadır. Psikolojiyle ilgili alınan bilgilerin,  toplumun ihtiyacı doğrultusunda hizmet verilmesi, desteklenmesi önemlidir. Psikolog ve aile danışmanlarının hizmet verdikleri bireyler konusunda tartışma, bilgi ve deneyim paylaşımı yapılacaktır.
  3. Kurumsal Eğitimler: İşyerindeki çalışanların seçilmesi, işyerindeki motivasyonun artırılması ve sağlıklı yönetim becerilerinin geliştirilmesi konusunda destek vermektir. Bu desteği vermeden önce işyeri analizi yapılıp, kuruma özel eğitim paketi sunulmaktadır. 

Roots Psikoloji ekibi olarak, başarının bilimsel, etik prensiplerden ödün vermemek ile mümkün olacağının farkındayız. Ben meslek hayatımın her aşamasında hocalarımdan eğitim ve deneyim desteği aldım. Bu durumu önemseyen gençlere deneyimlerin aktarılması ve meslek hayatının incelikleri konusunda desteklenmesini önemli buluyorum. Bu bir dönüşüm. Bu dönüşümü sağlıklı bir şekilde kurarak fark yaratacak bir hizmet kanalı oluşturacağımıza inanıyorum. Psikolog ve aile danışmanlarının işbirliğiyle sistemi oluşturduktan sonra ise, yeni gençlerin yetişmesi için ortaöğretim düzeyindeki gençlerin eğitime erişim olanaklarını destekleyecek projeler geliştirmeyi hedefliyoruz.

Manşet

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

spot_img

SON HABERLER